Showing posts with label Thực Vật. Show all posts
Showing posts with label Thực Vật. Show all posts

Wednesday, February 26, 2014

Những loài thực vật kỳ quái “sống dai” nghìn năm tuổi

Những loài thực vật kỳ quái “sống dai” nghìn năm tuổi - Cùng hiểu hơn về những “già làng” trong giới thực vật…

Theo quy luật, mọi sinh vật sống trên Trái đất đều sẽ lớn lên và mất đi, nhưng bên cạnh đó cũng có một số loài thực vật sống "thọ" hơn các loài khác. Lấy chân lý ấy làm cảm hứng, trong suốt gần một thập kỷ, nhiếp ảnh gia Rachel Sussman đã đi vòng quanh thế giới, tìm kiếm những thứ trong tự nhiên sống lâu nhất. 

Cuối cùng, cô cũng đã thỏa nguyện vọng của bản thân khi tìm ra được những loài thực vật “cực thọ” trên Trái đất, loài trẻ nhất cũng đạt tới 2.000 năm tuổi. Hãy cùng tìm hiểu về những tác phẩm nổi bật nhất của Sussman trong chuyến đi đầy thú vị ấy qua bài viết dưới đây.
Những loài thực vật kỳ quái “sống dai” nghìn năm tuổi

Cây bao báp là biểu tượng của châu Phi - mảnh đất kho cằn nhất thế giới. Không chỉ nổi tiếng với kích thước to lớn, đồ sộ, bao báp còn được người ta nhắc tới với tư cách của một trong những loài cây sống thọ nhất.

Cây bao báp trong bức ảnh “sống” tại khu bảo tồn Kruger ở Nam Phi với tuổi thọ là khoảng 2.000 năm. Sở dĩ loài cây này sống lâu tới vậy là vì càng phát triển, thân cây bao báp càng to, càng rỗng và khả năng giữ nước càng lớn. 

Ước tính trong 4 tháng, một cây bao báp có thể tích trữ trong thân 130.000 lít nước. Trong lịch sử, phần thân rỗng bên trong một cây bao báp ở Australia từng được sử dụng làm nhà tù giam giữ tử tù trên đường đi hành hình.

Welwistchia là loài cây chỉ sống ở gần bờ biển Namibia và Angola nơi tiếp giáp với sa mạc. Đây được coi là loài thực vật hạt trần cổ xưa nhất còn sót lại trên Trái đất và luôn được mệnh danh là “hóa thạch sống” bởi tuổi thọ lên tới hơn 2.000 năm.

Nếu tới thăm sa mạc Atacama, dãy núi Andes ở Peru, Bolivia hay Chile, bạn có thể dễ dàng bắt gặp khắp nơi hình ảnh của một loài cây có màu xanh quanh năm đặc trưng bao phủ các phiến đá nhỏ tên Llareta. 

Đây là loại cây hoa nhỏ sống ở độ cao 3.200 - 4.500m so với mực nước biển. Tốc độ phát triển của Llareta rất chậm, trung bình chỉ lớn thêm 1,5cm mỗi năm. Chính yếu tố trên giúp cho Llareta sống rất lâu, có cá thể thậm chí đạt khoảng 3.000 năm tuổi.

Cách đây 100 năm, các nhà thám hiểm đã phát hiện trên đảo Voi, Nam Cực loài rêu đá cổ xưa bậc nhất trên thế giới, có tuổi thọ ước chừng 5.000 năm. Theo các nhà khoa học, mặc dù địa chất ở Nam Cực vô cùng cằn cỗi, nghèo nàn song chính phân của loài chim cánh cụt sống ở đây đã giúp cho loài rêu này tồn tại và phát triển.

Cây thông Bristlecone nằm trong dãy núi Trắng ở California. Tính tới năm 2014, cây thông này đã tròn 5.064 tuổi và luôn được mệnh danh là cây đơn sống lâu nhất ở Bắc Mỹ. 

Theo các chuyên gia ước tính, có những lá xanh trên cây thông này đã 40 năm tuổi. Ngoài ra, gỗ thông Bristlecone rất đặc và nhiều nhựa, do đó, nó có thể chống được sự xâm hại, đục khoét của côn trùng và sâu bệnh. Đây cũng chính là hai nguyên nhân chủ yếu giúp loài này sống lâu tới vậy.

Nằm ở phía Tây Thụy Điển, cây vân sam Na Uy này già tới mức ít ai ngờ - tính tới nay nó đã được 9.550 tuổi. Theo các nhà khoa học, cách đây khoảng 9.500 năm, khu vực xung quanh trong bức ảnh phủ kín những cây vân sam tương tự, song chính sư biến đổi khí hậu đã làm số lượng loài thực vật này sa sút đi nhanh chóng.

Nếu so sánh về tuổi thọ thì có lẽ cây thông Bristlecone không thể sánh bằng người họ hàng xa của mình - cây thông Huon. Bức ảnh trên của Sussman chụp lại quần thể thông Huon ở núi Read, Tasmania. 

Phần lớn trong số chúng đã bị lửa thiêu hủy sau những vụ hỏa hoạn tuy nhiên một số ít cá thể vẫn còn sống sót. Theo giám định, quần thể thông ở đây có độ tuổi khoảng 10.500 năm.

“Sinh ra và lớn lên” tại sa mạc Mojave, California, tính tới nay, quần thể cây bụi Mojave Yucca đã “tổ chức sinh nhật” ngót nghét 12.000 lần. Những cá thể cứ lớn lên và chết đi được thay thế bởi các cá thể mới mọc từ chung một bộ rễ là nguyên nhân giúp loài thực vật này sống lâu tới vậy. 

Từ xa xưa, người Mỹ bản địa đã phát hiện ra rất nhiều tác dụng của loài cây này - dùng làm dép, dây thừng, vải, thuốc chữa bệnh đau đầu, viêm khớp. Ít ai ngờ, hoa và quả của loài cây này có thể ăn được, rễ cây được dùng làm xà phòng…

Trên là hình ảnh một trong năm cây bạch đàn hiếm nhất thế giới. Cá thể này sống ở New South Wales, Australia và đã có tuổi thọ lên tới 13.000 năm. Ít ai biết rằng bạch đàn mặc dù có mặt ở rất nhiều nơi nhưng chính Australia mới là quê hương, gốc gác thật sự của loài thực vật này. Nó cũng là một trong số ít những loài cây thân gỗ nhưng lá có chứa chất độc trong lá và tinh dầu - có tác dụng như thuốc trừ sâu và đuổi muỗi tự nhiên.

Quán quân về tuổi thọ trong giới thực vật đáng ngạc nhiên lại là một loài cỏ biển tên Posidonia. Đây là loài cỏ đặc hữu chỉ có tại biển Địa Trung Hải. Tên gọi Posidonia có nguồn gốc từ tên của thần biển cả trong thần thoại Hy Lạp - Poseidon. 

Ước tính tới nay, cỏ Posidonia đã khoảng 100.000 năm tuổi. Dưới góc nhìn khoa học, cỏ Posidonia thường được ứng dụng để đo mức độ ô nhiễm nguồn nước bởi loài thực vật này chỉ có thể sống và phát triển trong môi trường nước sạch mà thôi.
* Bài viết sử dụng tư liệu tham khảo từ các nguồn: Science/TIME, BBC, Wikipedia...
Những loài thực vật kỳ quái “sống dai” nghìn năm tuổi / Lukhachdem Blog 
Theo: Kenh14.vn

Wednesday, March 27, 2013

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm"


Bất ngờ trước vẻ đẹp của những loài cây kỳ dị: phong lan ma, cỏ xoắn ốc, hoa bong bóng...

Thế giới thực vật vô cùng đa dạng và phong phú. Chắc hẳn bạn sẽ ngạc nhiên khi chiêm ngưỡng những loàicây kỳ dị có hình dạng và đặc điểm "hổng giống cây gì" trên thế giới dưới đây.

1. Phong lan ma

Loài phong lan ma được coi là một trong những loài phong lan hiếm nhất trên thế giới. Các nhà nghiên cứu tưởng chừng như chúng đã tuyệt chủng cách đây hơn 20 năm nhưng đột nhiên lại xuất hiện trong các khu rừng châu Mỹ. 

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 1

Loài cây này sinh sống chủ yếu ở Cuba và Florida, Mỹ. Giống với đặc tính ưa bóng của loài phong lan, phong lan ma chỉ có thể sống trong bóng tối hàng năm và nở hoa khi có điều kiện tốt. Thông thường, hoa sẽ nở vào khoảng tháng 6 - tháng 8, có hình dáng khá kỳ quái. Có người ví loài hoa này với chú khỉ, người làm xiếc hay thậm chí là chú nhái bén.

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 2

Tuy nhiên, khả năng phát tán hạt của phong lan ma cực kém. Bên cạnh đó, một điểm đặc biệt nữa của loài hoa này ở chỗ, nó không hề có một chiếc lá nào. 

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 3

Phong lan ma sống nhờ sự nuôi dưỡng của các loài nấm sống lân cận. Đã từng có thời kỳ, người ta thi nhau lùng sục, săn tìm loài hoa này, khiến nó trở thành một trong những giống thực vật đắt đỏ nhất.

2. Cỏ xoắn ốc

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 4

Cỏ xoắn ốc có tên khoa học Moraea tortilis, giống như phong lan ma, nó là một loài thực vật vô cùng hiếm. Quê hương của chúng là khu vực Nam Phi, đặc biệt là Namibia, sống giữa những sa mạc cằn cỗi, nóng bức. 

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 5

Trong một chuyến đi tới Namaqualand năm 1977, Peter Goldblatt đã có những miêu tả đầu tiên về loài thực vật này. Gọi là cỏ song thực chất, đây là một cây hoa thứ thiệt. Hoa Moraea tortilis nở vào cuối xuân, đầu hè và có màu xanh tím.

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 6

Khác với các loài thực vật khác, vẻ đẹp của cỏ xoắn ốc nằm ở những chiếc lá dị thường chứ không phải hoa. Lá của chúng xoắn lại đúng theo hình trôn ốc, lại mọng nước giúp thích nghi với khí hậu khắc nghiệt của sa mạc châu Phi. Trong điều kiện tốt, những chiếc lá có thể xoắn và vươn tới độ cao 15cm.

3. Cây leo ngọc bích (Strongylodon macrobotrys)

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 7

Cây leo ngọc bích có tên khoa học Strongylodon macrobotrys, là một cây thân bò sống chủ yếu tại các khu rừng nhiệt đới Philipines. Trên thế giới, có lẽ màu sắc và hình dáng của hoa cây này có lẽ là độc nhất vô nhị. 

Strongylodon macrobotrys ra hoa thành từng chùm treo ngược dài tới 3m, giống những chiếc móng vuốt rồng trong thần thoại. Vì thế mà chúng còn có tên là hoa móng vuốt. 

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 8

Hoa móng vuốt màu xanh ngọc bích. Màu sắc đặc biệt của hoa tạo nên từ 2 thành phần hóa học chính: malvin và saponarin với tỉ lệ 1:9. Hai hợp chất này dưới điều kiện sống có độ pH cao (7,9) khiến hoa có màu pha trộn giữa xanh lá cây và xanh da trời độc đáo.

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 9

Cây được thụ phấn chủ yếu bởi các loài dơi. Giới khoa học đánh giá, đây là một trong những loài khả năng sinh sản và bảo tồn giống nòi yếu. Cộng thêm nạn chặt phá rừng diễn ra nghiêm trọng, nên hiện nay, cây leo ngọc bích đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

4. Hoa bong bóng

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 10

Đứng cuối cùng trong danh sách là loài hoa có hình dạng giống hệt một khinh khí cầu tí hon - The Bladder Campion. Nếu bạn muốn chiêm ngưỡng tận mắt loài thực vật kì diệu này, hãy đến với những con đường và cánh đồng ở Trung Mỹ. Màu sắc hoa khá đa dạng, từ màu xanh lá cây sẫm cho tới đỏ đậm.

Các loài cây kỳ dị mang vẻ đẹp "hiếm có khó tìm" 11

Loài hoa này được con người sử dụng từ rất lâu, đặc biệt là trong lĩnh vực ẩm thực. Người Tây Ban Nha ăn lá non hoa này với sa-lát, dùng lá già làm món chiên, rán hoặc dùng kèm với trứng ốp la.

* Bài có sử dụng tư liệu tham khảo từ các nguồn: The Guardian, The Lovely Plants, Most in the world, Wikipedia...
Theo: Kenh14.vn